Kontekst: protokoły stron WWW i dowód cyfrowy
Zdarza się, że strony postępowania chcą „utrwalić” treść strony internetowej, wpis w mediach społecznościowych,
ofertę sklepu online lub inne dane cyfrowe. Problem polega na tym, że Internet to środowisko dynamiczne:
treści mogą zmieniać się w czasie, być personalizowane lub serwowane różnie w zależności od urządzenia i połączenia.
Klucz: protokół nie powinien ograniczać się do „wejścia na stronę”, lecz obejmować weryfikację źródła,
sposobu pobrania danych i ich integralności.
Notariusz a kompetencje techniczne
Osoba bez specjalistycznej wiedzy nie powinna ustalać autentyczności dzieł sztuki, nadzorować prac konstrukcyjnych
ani wykonywać ekspertyz technicznych. Analogicznie, ustalanie autentyczności i pochodzenia danych internetowych
wymaga kompetencji z obszaru informatyki i cyberbezpieczeństwa.
W praktyce notariusz bez przygotowania IT może nie rozpoznać, że widziana treść nie pochodzi z właściwego źródła,
a zastosowane metody utrwalenia danych są podatne na manipulację.
Strona WWW to nie dokument statyczny
Zwykły notariusz nie może skutecznie poświadczyć strony internetowej „za zgodność z oryginałem”, ponieważ strona WWW
to zestaw danych generowanych dynamicznie. Jej treść zależy m.in. od:
- źródła połączenia i konfiguracji DNS,
- certyfikatu TLS/SSL i sposobu negocjacji połączenia,
- mechanizmów cache i proxy,
- skryptów po stronie klienta (JavaScript) i serwera,
- personalizacji treści (np. A/B testy, geolokalizacja, cookies).
Wniosek: „zrzut tego, co zobaczyłem” nie jest równoznaczny z dowodem rzeczywistej treści udostępnianej w sieci.
Ryzyko ataków MITM i pharming
Zdarzają się przypadki sporządzania protokołów bez sprawdzenia faktycznego źródła strony. Bez odpowiedniej infrastruktury
i wiedzy notariusz może paść ofiarą ataków takich jak:
- Man in the Middle (MITM) – przechwycenie i modyfikacja danych podczas transmisji,
- Pharming – przekierowanie na fałszywą stronę podszywającą się pod oryginał.
Skutek: protokół może dotyczyć strony, która wygląda jak prawdziwa, ale nią nie jest, co dyskwalifikuje wartość dowodową dokumentu.
Problemy infrastruktury IT w biurach notarialnych
Sprzęt w biurach bywa wykorzystywany „do wszystkiego”, a profesjonalne zarządzanie infrastrukturą (aktualizacje, segmentacja sieci,
polityka uprawnień, monitoring) często nie jest priorytetem.
Taki stan zwiększa ryzyko obecności złośliwego oprogramowania (wirusy, trojany), które może wpływać na wyświetlane treści,
przechwytywać dane lub modyfikować ruch sieciowy.
Dlaczego wydruki i screenshoty są ryzykowne
Korzystanie z funkcji przeglądarki Drukuj lub wykonywanie screenshotów nie odzwierciedla w pełni danych udostępnianych w Internecie.
Najczęstsze problemy:
- screenshot zawęża obszar i często nie pokazuje całej treści (np. elementów po przewinięciu),
- łatwo o modyfikację obrazu przed włączeniem do dokumentu,
- brak informacji o źródle danych i integralności transmisji,
- brak pełnego kontekstu (np. zasobów ładowanych dynamicznie, żądań sieciowych).
W praktyce: takie metody mogą umożliwiać manipulacje i utrudniają wykazanie, co dokładnie było dostępne online w danym momencie.
Skutki procesowe: podważenie protokołu
Jeżeli protokół sporządzono bez weryfikacji źródła, bez zabezpieczenia środowiska i bez rzetelnej metodologii,
strona przeciwna może go skutecznie zakwestionować. Sąd może uznać dokument za niewiarygodny lub niekompletny,
co pozbawia go wartości dowodowej.
Efekt końcowy: protokół nie spełnia celu, zamiast wzmacniać pozycję procesową, może stać się słabym punktem sprawy.
Wnioski i rekomendacje
Podobnie jak do projektowania budowli przeznaczony jest architekt, a do nadzoru budowlanego inspektor,
tak do ustalania autentyczności danych internetowych właściwy jest ekspert lub biegły sądowy
z zakresu informatyki, w szczególności technologii internetowych i bezpieczeństwa.
Rekomendacja: w sprawach wymagających utrwalenia dowodu cyfrowego korzystaj z metod i osób posiadających
specjalistyczne kompetencje oraz odpowiednio zabezpieczone środowisko pracy.
FAQ
Czy protokół notarialny zawsze jest niepodważalny?
Nie. Protokół może zostać zakwestionowany, gdyż sposób pozyskania i utrwalenia danych nie zapewnia wiarygodności,
integralności lub prawidłowej identyfikacji źródła treści.
Czy wejście na stronę i zrobienie zrzutu ekranu wystarcza?
Niestety nie. Strona WWW jest dynamiczna, a zrzut ekranu nie dowodzi źródła danych ani nie obejmuje pełnego kontekstu technicznego.
Co jest kluczowe przy utrwalaniu treści z Internetu?
Weryfikacja źródła, integralność połączenia, zabezpieczenie środowiska oraz metodologia umożliwiająca odtworzenie i weryfikację materiału.
